Lớp 9

Hệ phương trình bậc nhất hai ẩn

Mỗi phương trình bậc nhất hai ẩn ax + by = c là một đường thẳng. Nghiệm của hệ chính là điểm chung của hai đường thẳng đó. Kéo hai đường thẳng hoặc chỉnh các hệ số để thấy ba trường hợp: cắt nhau, song song, trùng nhau.

Chỉnh hệ số a, b, c của từng phương trình

Phương trình (1)
x+y=3x + y = 3
Phương trình (2)
x−y=1x - y = 1

Hoặc kéo điểm vuông trên mỗi đường thẳng để tịnh tiến nó (chỉ c thay đổi)

-10-10-8-8-6-6-4-4-2-22244668810100(2; 1)12

Số nghiệm của hệ

Hai đường thẳng cắt nhau — hệ có nghiệm duy nhất

Nghiệm: (x; y) = (2; 1)

Thử nhanh ba trường hợp

Tính chất

Xét hệ ax + by = c và a′x + b′y = c′ với các hệ số a, b và a′, b′ không đồng thời bằng 0. Nếu ab′ − a′b ≠ 0 thì hai đường thẳng cắt nhau và hệ có nghiệm duy nhất. Nếu ab′ − a′b = 0 thì hai đường thẳng song song (hệ vô nghiệm) hoặc trùng nhau (hệ có vô số nghiệm), tuỳ theo hằng số c, c′ có tỉ lệ cùng hệ số hay không.

Ví dụ

Với hệ x + y = 3 và x − y = 1, ta có ab′ − a′b = 1·(−1) − 1·1 = −2 ≠ 0 nên hệ có nghiệm duy nhất. Cộng hai phương trình được 2x = 4, suy ra x = 2, rồi y = 1. Trên đồ thị, hai đường thẳng cắt nhau đúng tại điểm (2; 1).

Sắp ra mắt: Giải hệ bằng phương pháp thế và phương pháp cộng đại số