Bài 41. Biểu diễn lực

Độ lớn và đơn vị của lực

Độ lớn của một số lực thường gặp (giá trị gần đúng)
Lực	Độ lớn
Ngón tay ấn nút bút bi	khoảng $1\ \text{N}$
Lực sĩ nâng quả tạ	có thể tới $2400\ \text{N}$
Động cơ xe tải kéo xe	có thể tới $10\,000\ \text{N}$

Dụng cụ đo lực là lực kế. Lực kế thường dùng trong phòng thí nghiệm là lực kế lò xo: một lò xo gắn với kim chỉ thị chạy trên bảng chia độ. Mỗi lực kế có giới hạn đo (GHĐ) và độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) ghi trên bảng chia độ.

Ước lượng độ lớn của lực cần đo.
Chọn lực kế có GHĐ và ĐCNN phù hợp.
Hiệu chỉnh lực kế: khi chưa đo, kim chỉ thị phải nằm đúng vạch số $0$ .
Móc vật vào lực kế, hoặc kéo, giữ lực kế sao cho lò xo nằm dọc theo phương của lực cần đo.
Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với kim chỉ thị.

Các đặc trưng của lực

Mỗi lực có bốn đặc trưng (yếu tố): điểm đặt, phương, chiều và độ lớn.

Đặc trưng	Ý nghĩa	Ví dụ: tay kéo thùng hàng sang phải
Điểm đặt	Vị trí mà lực tác dụng lên vật	Chỗ dây buộc vào thùng
Phương	Đường thẳng mà lực tác dụng dọc theo	Nằm ngang
Chiều	Lực hướng về phía nào trên phương đó	Từ trái sang phải
Độ lớn	Lực mạnh hay yếu, đo bằng niutơn	$30\ \text{N}$

Biểu diễn lực bằng mũi tên

Kí hiệu véc tơ lực là $\vec{F}$ ; độ lớn của lực kí hiệu là $F$ . Tỉ xích cho biết mỗi đoạn dài bao nhiêu thì ứng với bao nhiêu niutơn, ví dụ: $1\ \text{cm}$ ứng với $10\ \text{N}$ .

\text{độ dài mũi tên} = \dfrac{\text{độ lớn của lực}}{\text{số niutơn ứng với một đơn vị độ dài}}

Ví dụ

Ví dụ 1

Đề bài: Biểu diễn lực kéo một chiếc xe có độ lớn

200\ \text{N}

, phương nằm ngang, chiều từ trái sang phải. Tỉ xích

1\ \text{cm}

ứng với

50\ \text{N}

.

Đã hiện 0/3 bước

Ví dụ 2

Đề bài: Một mũi tên lực dài

2{,}5\ \text{cm}

, có phương thẳng đứng, hướng từ dưới lên, gốc đặt ở đáy một chậu cây. Tỉ xích

1\ \text{cm}

ứng với

20\ \text{N}

. Mô tả lực đó.

Đã hiện 0/3 bước

Ví dụ 3

Đề bài: Cần đo lực kéo một hộp bút trượt trên bàn, ước lượng khoảng

1\ \text{N}

. Có hai lực kế: lực kế 1 có GHĐ

5\ \text{N}

, ĐCNN

0{,}1\ \text{N}

; lực kế 2 có GHĐ

100\ \text{N}

, ĐCNN

5\ \text{N}

. Nên chọn lực kế nào và cầm lực kế thế nào?

Đã hiện 0/3 bước

Luyện tập

Đã làm 0/8 bài

Bài 1

Đơn vị đo lực trong hệ đơn vị đo lường hợp pháp của Việt Nam là

Bài 2

Những yếu tố nào là đặc trưng của lực?

Bài 3

Với tỉ xích $1\ \text{cm}$ ứng với $10\ \text{N}$ , mũi tên biểu diễn lực $45\ \text{N}$ dài bao nhiêu xentimét?

Bài 4

Một mũi tên lực dài $6$ ô, tỉ xích $1$ ô ứng với $0{,}5\ \text{N}$ . Lực có độ lớn bao nhiêu niutơn?

Bài 5

Hai đội kéo co, đội A kéo sang trái, đội B kéo sang phải. Hai lực của hai đội tác dụng lên sợi dây

Bài 6

Tỉ xích $1\ \text{cm}$ ứng với $5\ \text{N}$ . Mũi tên nào biểu diễn đúng lực đẩy $20\ \text{N}$ theo phương nằm ngang, chiều từ phải sang trái, đặt tại điểm $A$ trên vật?

Bài 7

Sắp xếp các bước đo lực bằng lực kế theo đúng thứ tự.

Bài 8

Trên cùng một hình, lực $\vec{F_1}$ được vẽ bằng mũi tên dài $3\ \text{cm}$ và có độ lớn $60\ \text{N}$ . Lực $\vec{F_2}$ được vẽ theo cùng tỉ xích bằng mũi tên dài $5\ \text{cm}$ . Độ lớn của $\vec{F_2}$ là bao nhiêu niutơn?

Bài 41. Biểu diễn lực

Em sẽ học được

Độ lớn và đơn vị của lực

Các đặc trưng của lực

Biểu diễn lực bằng mũi tên

Vẽ mũi tên lực trên lưới

Ví dụ

Ví dụ 1

Ví dụ 2

Ví dụ 3

Luyện tập

Bài 1

Bài 2

Bài 3

Bài 4

Bài 5

Bài 6

Bài 7

Bài 8

Ghi nhớ