Bài 43. Trọng lượng, lực hấp dẫn

Khối lượng

Số ghi trên bao bì, như "Khối lượng tịnh: $500\ \text{g}$ ", là khối lượng của chất chứa trong bao bì, không tính vỏ. Lượng chất của một vật không đổi khi ta mang vật đi nơi khác, nên khối lượng của vật ở Trái Đất, trên Mặt Trăng hay trên Sao Hỏa đều như nhau.

Lực hấp dẫn

Buông tay, quả táo rơi xuống đất; ném hòn đá lên cao, hòn đá lại rơi xuống. Đó là vì Trái Đất hút mọi vật về phía nó. Không chỉ Trái Đất: Mặt Trăng hút các vật trên Mặt Trăng, Mặt Trời hút Trái Đất, và hai vật bất kì cũng hút nhau.

Trọng lượng

Lực hút của Trái Đất có phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới (hướng về phía Trái Đất). Vì thế quả dọi treo trên sợi dây luôn chỉ phương thẳng đứng.

Vật có khối lượng $1\ \text{kg}$ ở các nơi (giá trị gần đúng)
Nơi đặt vật	Khối lượng	Trọng lượng (lực hút của nơi đó lên vật)
Trái Đất	$1\ \text{kg}$	$9{,}8\ \text{N}$
Mặt Trăng	$1\ \text{kg}$	$1{,}6\ \text{N}$
Sao Hỏa	$1\ \text{kg}$	$3{,}7\ \text{N}$

Phân biệt khối lượng và trọng lượng
Tiêu chí	Khối lượng	Trọng lượng
Là gì	Số đo lượng chất của vật	Độ lớn lực hút của Trái Đất lên vật
Kí hiệu, đơn vị	$m$ , kilôgam ( $\text{kg}$ )	$P$ , niutơn ( $\text{N}$ )
Dụng cụ đo	Cân	Lực kế
Phương, chiều	Không có	Thẳng đứng, từ trên xuống
Khi mang vật lên Mặt Trăng	Không đổi	Giảm còn khoảng $\frac{1}{6}$

Túi gạo ở các nơi
	Trái Đất	Mặt Trăng	Sao Hỏa
Khối lượng	1 kg	?	?
Trọng lượng	9,8 N	?	?

Ví dụ

Ví dụ 1

Đề bài: Một túi gạo có khối lượng

5\ \text{kg}

. Tính gần đúng trọng lượng của túi gạo ở Trái Đất.

Đã hiện 0/2 bước

Ví dụ 2

Đề bài: Một quả cân có trọng lượng

2\ \text{N}

ở Trái Đất. Quả cân có khối lượng bao nhiêu gam?

Đã hiện 0/3 bước

Ví dụ 3

Đề bài: Nhà du hành mặc bộ quần áo có khối lượng

50\ \text{kg}

. Trọng lượng của bộ quần áo trên Trái Đất và trên Mặt Trăng khoảng bao nhiêu, biết lực hút của Mặt Trăng lên vật chỉ bằng khoảng

\frac{1}{6}

lực hút của Trái Đất?

Đã hiện 0/4 bước

Luyện tập

Đã làm 0/8 bài

Bài 1

Trọng lượng của một vật là

Bài 2

Tính gần đúng trọng lượng ở Trái Đất của một bạn học sinh có khối lượng $42\ \text{kg}$ .

Bài 3

Một hộp sữa có khối lượng $400\ \text{g}$ . Trọng lượng của hộp sữa ở Trái Đất khoảng bao nhiêu niutơn?

Bài 4

Một vật có trọng lượng $35\ \text{N}$ ở Trái Đất. Khối lượng của vật khoảng bao nhiêu kilôgam?

Bài 5

Những tính chất nào là của trọng lượng (không phải của khối lượng)?

Bài 6

Mang một quả cân $1\ \text{kg}$ từ Trái Đất lên Mặt Trăng. Điều nào đúng?

Bài 7

Một robot tự hành có khối lượng $180\ \text{kg}$ . Biết lực hút của Mặt Trăng chỉ bằng khoảng $\frac{1}{6}$ lực hút của Trái Đất và dùng $P = 10m$ ở Trái Đất, trọng lượng của robot trên Mặt Trăng khoảng bao nhiêu niutơn?

Bài 8

Những câu nào nói đúng về lực hấp dẫn?