Chuyên đề 1 · Chuyên đề
Bài 3. Dự án: Điều tra tình hình sử dụng phân bón tại địa phương hoặc thực hành trồng cây với các kĩ thuật bón phân phù hợp
Người trồng rau, trồng lúa ở địa phương em đang bón phân như thế nào: loại phân gì, bón bao nhiêu, lúc nào, bao bì vứt ở đâu? Chỉ khi có số liệu thật, em mới chỉ ra được điều gì đã làm tốt và điều gì cần thay đổi.
Em sẽ học được
- Thiết kế được phiếu khảo sát về tình hình sử dụng phân bón tại địa phương.
- Tiến hành được điều tra, xử lí số liệu bằng bảng, tỉ lệ phần trăm và biểu đồ.
- Viết và trình bày được báo cáo kết quả, đề xuất giải pháp sử dụng phân bón theo hướng nông nghiệp sạch.
- Hoặc: thực hành trồng cây với kĩ thuật bón phân phù hợp và đánh giá được kết quả.
Mục tiêu và hai hướng thực hiện
Mỗi nhóm chọn một trong hai hướng: điều tra tình hình sử dụng phân bón tại địa phương, hoặc thực hành trồng một loại cây với kĩ thuật bón phân phù hợp. Cả hai hướng đều vận dụng các nguyên tắc bón phân hợp lí: đúng loại, đúng liều lượng, đúng thời điểm và cân đối.
- Xác định mục tiêu, đối tượng và phạm vi dự án; lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ.
- Thiết kế công cụ: phiếu khảo sát (hướng điều tra) hoặc phương án trồng và bón phân (hướng thực hành).
- Thu thập số liệu: phỏng vấn, phát phiếu, quan sát, đo đếm, chụp ảnh.
- Xử lí số liệu: lập bảng, tính tỉ lệ, vẽ biểu đồ, rút ra nhận xét.
- Viết báo cáo, trình bày và đề xuất giải pháp.
Thiết kế phiếu khảo sát
Đối tượng là các hộ trồng trọt ở thôn, xóm hoặc phường của em. Nên khảo sát ít nhất 20 hộ để tỉ lệ có ý nghĩa, và chọn hộ trồng các loại cây khác nhau.
| Nội dung | Ví dụ câu hỏi |
|---|---|
| Thông tin chung | Cây trồng chính, diện tích canh tác |
| Loại phân | Gia đình chỉ dùng phân hoá học, chỉ dùng phân hữu cơ, vi sinh, hay kết hợp? |
| Liều lượng | Gia đình căn cứ vào đâu để quyết định lượng phân bón? |
| Thời điểm, cách bón | Bón lót, bón thúc mấy lần? Bón vào đất hay phun qua lá? |
| An toàn nông sản | Ngừng bón đạm bao lâu trước khi thu hoạch? |
| Môi trường | Bao bì phân bón được xử lí thế nào? Có bón vôi, luân canh không? |
Ghi chú · Câu hỏi tốt
Xử lí số liệu và báo cáo
Với mỗi câu hỏi, đếm số hộ chọn mỗi phương án, rồi tính tỉ lệ:
Biểu diễn tỉ lệ bằng biểu đồ cột hoặc biểu đồ hình quạt tròn. So sánh với các nguyên tắc bón phân hợp lí để chỉ ra điểm đã làm tốt và điểm chưa phù hợp.
- Báo cáo gồm: tên dự án, mục tiêu, đối tượng và phương pháp, kết quả (bảng, biểu đồ, ảnh), nhận xét, đề xuất giải pháp, kết luận.
- Đề xuất phải bám vào kết quả: ví dụ nhiều hộ vứt bao bì ra ruộng thì đề xuất đặt điểm thu gom bao bì.
Dự án
Hướng 1: Điều tra tình hình sử dụng phân bón tại địa phương
Nhiệm vụ: khảo sát ít nhất 20 hộ trồng trọt trong khoảng 2 tuần. Chuẩn bị: phiếu khảo sát in sẵn hoặc biểu mẫu trực tuyến, sổ ghi chép, điện thoại để chụp ảnh (khi được đồng ý).
- Thống nhất phiếu khảo sát với giáo viên; thử phiếu với 2 hộ để sửa câu hỏi khó hiểu.
- Chia địa bàn cho các thành viên, phỏng vấn và ghi phiếu.
- Tổng hợp số phiếu cho từng phương án, tính tỉ lệ, vẽ biểu đồ.
- Rút ra nhận xét và đề xuất giải pháp; làm báo cáo, bài trình chiếu hoặc poster.
Sản phẩm: báo cáo có bảng số liệu, biểu đồ, ảnh minh hoạ và ít nhất ba đề xuất sử dụng phân bón theo hướng nông nghiệp sạch phù hợp với địa phương.
Dự án
Hướng 2: Trồng cây với kĩ thuật bón phân phù hợp
Nhiệm vụ: trồng một loại rau ngắn ngày (cải, xà lách, rau muống) trong khoảng 4 đến 6 tuần. Chuẩn bị: chậu hoặc luống, đất, cây giống, phân hữu cơ ủ hoai, phân NPK, cân, thước đo.
- Tìm hiểu nhu cầu dinh dưỡng của cây, lập kế hoạch bón lót, bón thúc với lượng phân cụ thể.
- Trồng song song một luống (hoặc chậu) bón theo kế hoạch và một luống đối chứng bón theo thói quen hoặc không bón, các điều kiện khác như nhau.
- Mỗi tuần đo chiều cao, đếm số lá, ghi nhận màu lá, sâu bệnh; khi thu hoạch, cân khối lượng rau.
- So sánh hai luống, tính chi phí phân bón, rút ra kết luận.
Sản phẩm: nhật kí trồng cây có ảnh, bảng số liệu, biểu đồ sinh trưởng và báo cáo đánh giá kĩ thuật bón phân đã dùng.
Khám phá
Xử lí phiếu khảo sát
Nhập số hộ chọn mỗi câu trả lời cho từng câu hỏi (hoặc bấm "Dùng số liệu mẫu"). Biểu đồ cho thấy tỉ lệ các câu trả lời, và phần nhận xét chỉ ra điều gì chưa phù hợp với nông nghiệp sạch cùng đề xuất cho báo cáo.
Gia đình thường dùng loại phân bón nào?
- Chỉ dùng phân hoá học Số hộ chọn: Chỉ dùng phân hoá học
- Chỉ dùng phân hữu cơ, vi sinh Số hộ chọn: Chỉ dùng phân hữu cơ, vi sinh
- Kết hợp phân hữu cơ (hoặc vi sinh) với phân hoá học Số hộ chọn: Kết hợp phân hữu cơ (hoặc vi sinh) với phân hoá học
Tổng số phiếu của câu này: 0
Nhận xét cho báo cáo
- Chưa có phiếu nào. Hãy nhập số hộ chọn mỗi câu trả lời.
Ví dụ
Ví dụ 1
Ví dụ 2
Luyện tập
Đã làm 0/7 bài
Bài 1
Sắp xếp các bước của dự án điều tra theo đúng thứ tự.
Bài 2
Trong 20 hộ được hỏi có 9 hộ chỉ dùng phân hoá học. Tỉ lệ hộ chỉ dùng phân hoá học là bao nhiêu phần trăm?
Bài 3
Khảo sát 25 hộ, có 15 hộ vẫn bón đạm sát ngày thu hoạch rau. Tỉ lệ này là bao nhiêu phần trăm?
Bài 4
Câu hỏi nào phù hợp nhất để đưa vào phiếu khảo sát?
Bài 5
Những nội dung nào nên có trong phiếu khảo sát về sử dụng phân bón?
Bài 6
Kết quả điều tra cho thấy 40% số hộ vẫn bón đạm sát ngày thu hoạch rau. Đề xuất nào bám sát kết quả này nhất?
Bài 7
Với hướng thực hành trồng cây, vì sao cần trồng thêm một luống đối chứng với điều kiện khác như nhau?
Ghi nhớ
- Dự án gồm: xác định mục tiêu, thiết kế công cụ, thu thập số liệu, xử lí số liệu, báo cáo và đề xuất.
- Phiếu khảo sát có câu hỏi ngắn, trung lập, có phương án chọn, bám vào nguyên tắc bón phân hợp lí.
- Tỉ lệ = số hộ chọn phương án : tổng số hộ · 100%; biểu diễn bằng biểu đồ cột hoặc hình quạt tròn.
- Đề xuất giải pháp phải dựa trên kết quả điều tra và hướng tới nông nghiệp sạch.