Chương 5 · Lý thuyết
Bài 29. Một số ngành nghề liên quan đến sinh học cơ thể
Bác sĩ đọc kết quả xét nghiệm máu, kĩ sư cho cá đẻ nhân tạo, kĩ thuật viên nhân giống lan trong ống nghiệm, kĩ sư lâm nghiệp chọn cây trồng rừng ngập mặn: những công việc rất khác nhau này đều dựa trên hiểu biết về sinh học cơ thể. Em hợp với ngành nào?
Em sẽ học được
- Kể tên được một số ngành nghề liên quan đến sinh học cơ thể: y học, dược học, nuôi trồng thuỷ sản, trồng trọt, chăn nuôi, thú y, lâm nghiệp.
- Nêu được những hiểu biết về sinh học cơ thể được ứng dụng trong mỗi ngành.
- Nêu được triển vọng của các ngành nghề này và vì sao hiểu biết về sinh học cơ thể cần cho việc chọn nghề.
- Vận dụng để định hướng nghề nghiệp phù hợp với bản thân.
Sinh học cơ thể và các ngành y, dược
Đối tượng nghiên cứu của y học là cơ thể người, nên hiểu biết về giải phẫu, sinh lí người, sinh lí bệnh là nền tảng để chẩn đoán, điều trị bệnh, bào chế thuốc và nâng cao sức khoẻ. Sinh học cơ thể là kiến thức cần thiết cho ngành y, dược hiện nay và trong tương lai.
- Bác sĩ: khám, chẩn đoán và điều trị bệnh dựa vào các chỉ số sinh lí (huyết áp, nhịp tim, xét nghiệm máu, nước tiểu...).
- Bác sĩ y học thể thao: nghiên cứu sự biến đổi của các cơ quan khi luyện tập để nâng cao thành tích và sức khoẻ của vận động viên.
- Bác sĩ pháp y: dựa vào dấu hiệu tổn thương, nhiễm độc trên cơ thể để xác định nguyên nhân gây thương tích hoặc tử vong, phục vụ điều tra, xét xử.
- Dược sĩ: nghiên cứu, sản xuất, kiểm nghiệm và hướng dẫn sử dụng thuốc, vaccine.
- Kĩ thuật viên y học: thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, phân tích mẫu.
Sinh học cơ thể và ngành nuôi trồng thuỷ sản
Nuôi trồng thuỷ sản nước ngọt, nước lợ, nước mặn là ngành kinh tế quan trọng của nước ta. Hiểu biết về sinh sản, sinh trưởng, dinh dưỡng, hô hấp của tôm, cá giúp cải tạo giống, cải thiện điều kiện nuôi, kiểm soát dịch bệnh để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.
- Dùng hormone kích thích cá bố mẹ chín sinh dục và đẻ đồng loạt (sinh sản nhân tạo), chủ động nguồn cá giống.
- Điều chỉnh nhiệt độ, độ mặn, lượng oxygen hoà tan, mật độ nuôi phù hợp với nhu cầu sinh lí của từng loài.
- Phòng và trị bệnh cho tôm, cá; chọn tạo giống sinh trưởng nhanh, kháng bệnh.
Nghề liên quan: kĩ sư nuôi trồng thuỷ sản, nghiên cứu viên, kĩ thuật viên thuỷ sản.
Sinh học cơ thể và các ngành trồng trọt, chăn nuôi, thú y
Hiểu biết về dinh dưỡng, quang hợp, sinh trưởng, phát triển, sinh sản của cây trồng và vật nuôi giúp chọn giống phù hợp, áp dụng các biện pháp kĩ thuật để tăng năng suất, chất lượng; hiểu biết về sinh lí, bệnh của vật nuôi giúp phòng và chữa bệnh.
- Trồng trọt: bón phân, tưới nước hợp lí theo nhu cầu của cây; điều khiển ra hoa bằng ánh sáng, chất điều hoà sinh trưởng; nuôi cấy mô tạo hàng loạt cây giống sạch bệnh; trồng cây trong nhà kính, nhà màng, thuỷ canh.
- Chăn nuôi: chọn giống, thụ tinh nhân tạo, cấy truyền phôi; khẩu phần ăn phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng.
- Thú y: chẩn đoán, phòng và chữa bệnh cho vật nuôi, tiêm vaccine cho gia súc, gia cầm.
Nghề liên quan: kĩ sư trồng trọt (khoa học cây trồng), kĩ sư chăn nuôi, bác sĩ thú y, kĩ sư công nghệ sinh học, công nghệ thực phẩm. Công nghệ sinh học hiện đại hứa hẹn tạo ra cây trồng chất lượng cao, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, thuốc chữa bệnh cho vật nuôi.
Sinh học cơ thể và ngành lâm nghiệp
Hiểu biết về đặc điểm sinh học của cây rừng và động vật hoang dã giúp chọn loài cây phù hợp để trồng rừng (rừng sản xuất, rừng phòng hộ, rừng ngập mặn) và trồng cây xanh đô thị, đề ra biện pháp sinh học bảo vệ rừng (như dùng thiên địch diệt sâu hại) và bảo vệ động vật quý hiếm.
Nghề liên quan: kĩ sư lâm nghiệp, nghiên cứu viên, kĩ thuật viên lâm nghiệp, kiểm lâm.
Thẻ chưa xếp (11)
Chọn một thẻ, rồi chọn ô phù hợp để đặt thẻ vào.
Triển vọng và định hướng nghề nghiệp
Các ngành liên quan đến sinh học cơ thể đều có nhu cầu nhân lực lớn: dân số tăng và già đi cần nhiều nhân lực y tế; nhu cầu thực phẩm an toàn, vật nuôi, thú cưng tăng; nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh kết hợp công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo phát triển; bảo vệ rừng, ứng phó biến đổi khí hậu ngày càng được quan tâm.
Ghi chú · Vì sao cần hiểu biết về sinh học cơ thể khi chọn nghề?
- Tìm hiểu bản thân: sở thích, năng lực học tập (các môn Sinh học, Hoá học...), sức khoẻ, tính cách.
- Tìm hiểu ngành nghề: nội dung công việc, yêu cầu về phẩm chất và năng lực, nơi đào tạo, nơi làm việc.
- Tìm hiểu nhu cầu của xã hội, thị trường lao động và điều kiện của gia đình.
- Chọn ngành, chọn trường; chọn môn học, rèn luyện kĩ năng phù hợp ngay từ bậc trung học phổ thông.
Khám phá
Trắc nghiệm sở thích nghề nghiệp
Chọn ở mỗi câu một phương án gần với em nhất. Sau câu cuối, xem nhóm ngành phù hợp với sở thích của em, các nghề tiêu biểu và kiến thức sinh học cơ thể mà nhóm ngành đó ứng dụng.
Em đã trả lời 0/5 câu. Trả lời hết để xem gợi ý.
Ví dụ
Ví dụ 1
Ví dụ 2
Luyện tập
Đã làm 0/8 bài
Bài 1
Nghề nào dựa vào dấu hiệu tổn thương, nhiễm độc trên cơ thể để xác định nguyên nhân tử vong, phục vụ điều tra và xét xử?
Bài 2
Ghép mỗi ứng dụng với lĩnh vực sử dụng nó.
Bài 3
Chọn tất cả các nghề thuộc nhóm ngành y, dược.
Bài 4
Công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật được thực hiện nhờ hiểu biết nào về sinh học cơ thể?
Bài 5
Vì sao sinh học cơ thể là kiến thức nền tảng của ngành y học?
Bài 6
Sắp xếp các bước định hướng nghề nghiệp theo thứ tự hợp lí.
Bài 7
Dùng thiên địch (ong kí sinh, chim ăn sâu) để diệt sâu róm hại rừng thông là biện pháp thuộc ngành nào?
Bài 8
Chọn tất cả các ứng dụng hiểu biết sinh học cơ thể trong chăn nuôi, thú y.
Ghi nhớ
- Sinh học cơ thể là nền tảng của nhiều ngành: y học, dược học, nuôi trồng thuỷ sản, trồng trọt, chăn nuôi, thú y, lâm nghiệp.
- Y, dược ứng dụng hiểu biết về giải phẫu, sinh lí người để chẩn đoán, điều trị, bào chế thuốc; thuỷ sản, trồng trọt, chăn nuôi ứng dụng hiểu biết về sinh sản, sinh trưởng, dinh dưỡng để tăng năng suất; lâm nghiệp ứng dụng để trồng và bảo vệ rừng, động vật quý hiếm.
- Các ngành này có triển vọng lớn, nhất là khi kết hợp công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo.
- Định hướng nghề nghiệp: tìm hiểu bản thân, tìm hiểu ngành nghề, tìm hiểu nhu cầu xã hội, rồi chọn ngành và trường phù hợp.